“DAĞLIK KARABAĞ” ÜZERİNE KAPSAMLI RÖPORTAJ
Ermenistan´ın ateşkes mutabakatına uymayarak yeni bir kaos ortamına zemin hazırlamak amacıyla başlatmış olduğu saldırılara, Azerbaycan güçleri tarafından mukabiliyle cevap verildi. Yaşanan ateşkes sürecinde sivilleri hedef alan füze ve bombalı saldırılarda can kayıpları yaşandı.
Tarih: 14.10.2020 08:17:34

Azerbaycan topraklarında yaşanan bu savaşın asıl nedeni, Dağlık Karabağ bölgesinin yer altı ve yer üstü kaynakları açısından oldukça zengin olması. Bu nedenle Rusya ve diğer Minsk gurubu üyelerinin boyunduruğunda hareket eden Ermenistan, bu bölgede tahakkümünü kurmak istiyor.  Gazetemiz, Dağlık Karabağ bölgesinin, Ermeni ve Ruslar tarafından neden önemli olduğu hususu hakkında, Muş Alparslan Üniversitesi İletişim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Tamella Aliyeva ile röportaj gerçekleştirdi. Röportajımızda, sorduğumuz sorulara oldukça kapsamlı ve bir o kadarda önemli cevaplar veren Azerbaycanlı öğretim üyesi Prof. Dr. Aliyeva, Dağlık Karabağ´ın önemini gözler önüne serdi.

Sayın Hocam, röportaj isteğimizi kabul ettiğiniz için, teşekkür ederiz. Karabağlı olmanız hasebiyle, Karabağ hakkında bilgileri birinci ağızdan duymak daha doğru olur diye sizinle röportaj yapmak istedik. Bugün biz de sizin gözünüzle Karabağ´a bakmak istiyoruz.

T.Aliyeva: “Olur. Her iki Dedem Karabağlı imiş, aynı zamanda nenelerim de. Anamın ata anası Şuşalı imiş. Hatta anneannem Karabağ´ın ünlü tiyatro yazarı Necef Bey Vezirov´un soyuna dayanır ki, Vezirov soyadını taşıyanlar Karabağ vezirine kadar gedip çıkıyorlar. Ermeniler her defasında Karabağ´a saldırdığında ilk olarak Şuşa şehrine hücum etmişler. Şuşa Karabağ´ın kültür beşiğidir, her kesin güzel sesi var, bu ses Şuşa´nın suyundan, havasındandır. Diyorlar ki, Şuşa´da yeni doğan bebek ağlarken bile müzik üzerinde ağlıyor. Şuşa dağın başında olduğu için buradan bütün Karabağ el için görünmektedir. Annaannemin ailesi Şuşa´dan Ermeni zulmünden kaçarak yine Karabağ´ın diğer bölgesinde Fuzuli´nin şehrinin Veyselli köyünde meskûnlasmışlar. Sonradan büyük teyzem yine Ermenistan´dan Ermenilerin elinde kurtulup Fuzuli şehrine gelen Salman isimli gencle aile kurmuş, Zeynep nenem kocasını kayıp ettikten sonra diğer çocukları ve 40 günlük küçük kız çocuğunu da alarak yeniden Ermeni zulmünden kaçarak Aran Karabağ´a Beylegan şehrine gelmişler. Babamın da ailesi Fuzuli şehrinin Dilagarda köyünden kaçkın düşerek Aran Karabağ´a yerleşmişler. Cennet gibi yer olan Karabağ Ermenilere kalmıştır, doğrudur, orada Azerbaycan Türkleri vardı, Ermeniler çokluk teşkil ediyordular. Orada Fuzulinin şehrinin güzel bir mahallesinde Hiliş teyzem yaşıyordu. Bu Mahallenin ismi Kaçkınlar mahallesi idi. Ermenistan´da Ermenilerin zulüm ettiği Türkler buraya yerleştikleri için bu mahalle Kaçkınlar mahallesi idi. Aynı zamanda alakotu gibi her yana yayılan Ermeniler Aran Karabağ´a da gelmiştiler, ama Dağlık Karabağ´daki gibi değildi. Aran Karabağ o zamanlar su kıtlığı çeken, yılanların sürü ile gezdiği ova idi. Ruslar bu ovaya Araz nehrinden su çekti, burada üzüm tarlaları saldı, pamuk ekti. Ermeni Dağlık Karabağ´da Rus´un kanatları altında keyif sürerken, Türk vatanından Karabağ´dan kovuldu, sineklerin, sivrisineklerin duman gibi gezdiği, insanların sıcaktan ve susuzluktan dudaklarının çatladığı bu topraklarda yaşıyordular Rus buraya ona göre su çekti ki, burada strateji, kul emeğiyle ortaya çıkan mahsuller dikecekti. O mahsuller pamuk ve üzüm idi. Türkler sabah gün çıkmadan üzüm ve pamuk tarlalarına gidiyor, al güneşin altında çalışıyor, mahsul bol olsun diye başlarının üzerinden uçan uçaklar onların ve pamukların üzerine ilaç döküyordu. Bu ilacın etkisiyle zamanla anneler çocuk doğurmamaya başladı, bazen ise sakat çocuklar dünyaya geldi. Bizim emeğimiz sayesinde Ermeniler Azerbaycan´da yüksek maaş alıyor, han keyfinde yaşıyordular.

Hocam, o dönemde her halde siz Karabağ´a gidip geliyordunuz?

Prof. Dr. Aliyeva:”Tabii ki, Yazın Aran Karabağ´da sıcaktan, sinek, sivrisinek, yılanların elinden kaçarak Karabağa gidiyorduk, bu, bizim için büyük mutluluk idi. Gece yarısı Bakı´dan gelen Bakı-Yerevan treni bizim istasyondan geçiyordu. Trene biniyorduk. Ermenilerin uykusu bozulmasın diye vagon biletçisi elini dudağına koyarak: -Susss- derdi. Bize küçük, bir kişilik yer gösterir, 3 çocuk bir oturakta otururduk, buna oturmak deseler. Ermeniler ise sanki dedelerinin treni gibi el kollarını geniş açarak uyurdular. 1 saat sonra Qaradız istasyonun gelirdik. İnip otobüsle Fuzuli şehrinde yaşayan teyzemlere gelirdik. Karabağın cennet havası ciğerlerimize dolduğunda sanki bize güç, ruh gelirdi. Fuzuli dünya güzeli bir şehir idi. Her taraf dağ, orta ova. Her gece hafif yağmur, yeşillik, gül çiçek, meyve, terevez bal tadır. Üç ay yazı orada tatil yapardık. Okulların açılmasına bir kaç gün kala ağlamaya baslardık: Hayır, biz Jdanova (o zamanlar kasabamızın ismi Jdanov idi, Rus soyadı, Fuzulinin de ismi Garyagın idi Fuzuli olmadan. Garyagın da meşhur general olmuş, Türkleri çok öldürmüş). Biz Fuzuli de olduğumuz günlerde teyzem gizli gizli kocasıyla konuşurdu: - Ormanda meyveler yetişmiş. Bir az meyve toplasak. Teyzemin kocası bizim uyuduğumuzdan emin olduktan sonra teyzeme derdi: -Kız, sen deli misin? Rus koyar mı ormandan meyve toplayalım. Teyzem: -Ermeniler toplayıp pazarda bize ateş pahasına satıyorlar. Salman dedem: -Rus onlara izin veriyor, onlar kardeştirler Ruslarla, Rus bize izin vermez. Bir elma koparsak bizi ceza evine sokar. O zamanlar biz duymayalım diye bu sohbetleri gizli yapıyordular. Sonradan pazara giderken orada meyve satanların hep Ermeni olduğunu gördüm ve Salman Dedemin dediklerini hatırladım. Fuzuli de Tuğ kendi var. Sovyet döneminde o güzelim köyde yaşayanların yüzde 70´i Ermeni, 30´u Azerbaycan Türkü. 1905 yılında Ermeni Müslüman davasında Ermeniler buradaki Azerbaycan Türklerini, genellikle, Müslümanlara katliam yaptılar. Rusya Yazarlar İttifakı, yazarlara emir verdi:- Ermeni-Türk kardeşliğini gösteren eserler yazın, yazın ki, Azerbaycan´da, onun bir bölgesi olan Karabağ´da Ermenilerle Azerbaycan Türkleri kardeş kardeş yaşıyorlar. Her şey Sovyetlerin nezareti altında. Bu konuyu çok ünlü yazarımız Cafer Cabbarlı´nın “1905´ci Yılda” eserinde göre biliriz.”

Hocam, siz konuşmalarımızda Rusların her zaman Ermenileri savunduklarını söylediniz. Başka alanlarda da Ruslar onları savunuyor muydular?

Öğretim Üyesi Aliyeva: “Evet, bir olayı anlatayım. Yazın öğrenciler için dağlarda, ormanlarda kamp kuruyordular. Bizim şehirde bu işe bakan benim dayım İsmail Bey idi. Bizim kasaba çok sıcak olduğu için bu kamplar Dağlık Karabağ´da kurulmalı idi. Dağlık Karabağ´da ise Ermenilerin yaşadığı köylerde ve orada çalışacak mevsimlik işçiler Ermeniler olmalı idi. Örneğin, öğrenciler için kesilecek koyunları otlatmak, onları kesmek, mutfak işleri, temizlik yapanlar, öğretmenler vs. Ermeniler bu kamplarda keyif ediyordular. Yedikleri önlerinde, yemedikleri arklarında. Her akşam buradan çaldıkları yemekle evlerine gidiyordular. Mutfakta ne var, ne yok çalıyordular.”

Konuşmalarınızda yayla konusuna değindiniz. Ermenistan´daki yaylalar bir zamanlar Azerbaycan´ınmış, bu doğrumu?

Dekan Aliyeva:”Tabii ki, doğru. Ermenistan bastan başa İrevan (Anadolu tabirince Revan) hanlığı Azerbaycan´ın bir bölgesi olmuş. Rus işkaline dek Azerbaycan Hanlıklara bölünmüş: -İrevan, Bakı, Şeki, Gence, Şamahı vs. İrevan bizim olmuş, Rusya bu toprağı bizden kopararak Ermenilere vermiş, şimdi de Rus yeniden bir koparma yapmak istiyor, Karabağ´ı alıp Ermenistan´a verecek, ama boğazında kalacak bu arzusu. Dediğim gibi, bu günkü Ermenistan bizim İrevan Hanlığımızdır. İsimler, camiler, hamamlar, şehir adları, kervansaraylar, yaylalar hepsi Türk isimleri idi, değiştirdiler. Maddi medeniyet abidelerimizi ya dağıttılar ya da üstündeki Türk ismini bozarak Ermeni ismi yazdılar, tarihi değiştirdiler. Ne ise, Rus´a yün lazım. Yün strateji mahsul. Azerbaycan hayvancılıkla, özellikle, koyunculukla meşgul. Koyun beslemek zor iş. Ona ne çok soğuk ne çok sıcak iklim lazım. Eğer yazın sıcağında koyun aranda kalırsa, hepsi ölür. Onu yaylaya çıkarmak lazım. Azerbaycan´ın Aran bölgesinde yayla yok. Ermenistan baştan basa buz gibi yaylalar, pınarlar, maden suları, nehirler. Rus Ermenilerle sazış imzaladı: -Yazın Azerbaycan´ın Aran bölgesindeki fermalar (mandıra sankı) buraya taşınacak. Mayısta gelecek Eylül sonu geri dönecek. Ermenin uçamaya kanadı yok. Demek ona müşteri, para gelir. Terevezi, balı buradaki insanlara ateş fiyatına satacak, mevsimlik is bulacak ve içerisinde ter temiz, çiçek kokusu veren peynirler olan tulumları su fiyatına alıp Rusya´nın çeşitli bölgelerine serpelenmiş Ermenilere gönderecek. Hem de burada yine su kıymetine yün alacak ve onu da halı, yorgan döşek, yun çorap, süveter, kazak, şal, atkı, elçek dokuyarak yine Rusya´nın çeşitli yerlerindeki akrabalarına gönderecekler. Ermeniler her zaman Türklerden faydalandılar, o zamana kadar ki, Rusya dağıldı, Azerbaycan ona bir şey vermedi, o da bunları fırsat bularak Rus havadarlarının eliyle Karabağ olayını yaptılar.”

İş gücü açısından, Rus´ların Ermenistan ve Azerbaycan vatandaşlarına davranış biçimleri hakkında bilgi verir misiniz?

Prof. Dr. Aliyeva:”Dogru. Bizim insanlar tarlada, fabrika ve zavodlarda, en ağır işlerde çalışırken onlar Sovyet ülkesinin sosyalist kanunlarına zıt olarak kapitalizm cemiyetinde olduğu gibi yaşıyordular. Sovyet döneminde evleri kira vermek yasak idi, onlar daima kiracı saklıyordular. Onlar vergi vermeden serbest meslekte çalışırdılar. Örneğin, özel inşaatlarda usta, terzi, kunduracı, berber, kadın kuaförü, kadın doğum doktorlarının yanında hemşire (ebe) gibi işlerde çalışırdılar. Onlar sabahtan akşama veya aksine akşamdan sabaha kadar çok nadir hallarda çalıştılar. Ama üst düzeylerde çalışmayı, iş yerlerinde hırsızlık yapmayı çok severdiler. Örneğin, 24 saat çalışan Tütün Fabrikasında kapıda güvenlikçi, bölme reisi, yemekhane müdür vs…Bunlar böyle işlerde çalışmayı severdiler ve akşamlar çaldıkları şeyleri rahatlıkla evlerine götürürdüler. Olcay Bey, belki burada dediklerim çok da önemli şeyler değildi, ama onların Azerbaycan´da ne kadar rahat ve mutlu, huzurlu yaşadıklarının resmini çizmeye çalıştım, ben tarihten de anlata bilirdim, ama her kes kendi sahasına baksa daha iyi olur. Ben Kayseri Erciyes Üniversitesinde Ermeni´ye Hoşgörü sempozyumunda konuşma yaptım ve Azerbaycan Edebiyatında Ermenilerle bir arada yaşamayın eserlere yansımasını anlattım. Çok beğeni topladı. Veya Antalya Akdeniz Üniversitesinde yine Ermenilerle ilgili sempozyuma katıldım ve Karabağ Olaylarını, bunların dünya medyasına yansımasını anlatım. Çok dikkat çekti. Türkiye´nin her yerinde, Türk Tarihi Atıştırmaları Kurumunda, Üniversitelerde, çeşitli derneklerde Karabağ Hakikatlerini anlattım. Gücüm yettiği kadar. Ben Karabağlı olduğum için görüldüğüm olayları anlattım. Bu fırsatı bana verdiğiniz için minnettarım. Allaha emanet olun. Azat Karabağ´da görüşmek üzere” şeklinde cevapladı. 








Kaynak:

Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
ÇOCUKLAR ÜŞÜMESİN DİYE “1 BOT 1 MONT” KAMPANYASI
ÇOCUKLAR ÜŞÜMESİN DİYE “1 BOT 1 MONT” KAMPANYASI
İhtiyaç sahibi ailelerin zorlu kış şartlarını daha rahat atlatabilmeleri için İYİ Parti Malazgirt İlçe Başkanı Hikmet Taşdemirel, ‘1 Bot 1 Mont´ mottosuyla sosyal sorumluluk projesi başlattı.
GENÇLİK MERKEZLERİNE YÖNELİK KISA FİLM YARIŞMASI
GENÇLİK MERKEZLERİNE YÖNELİK KISA FİLM YARIŞMASI
Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü´nün desteği ve Türkiye´nin 81 ili, 957 ilçesinde Gençlik ve Spor Bakanlığı Gençlik Merkezleri paydaşlığında Doğal Afet Arama Kurtarma İlk Yardım Kulübü Derneği proje yürütücülüğünde düzenlenecek olan kısa film yarışması başlıyor.
POLONYA´DAN, MŞÜ´YE ZİYARET
POLONYA´DAN, MŞÜ´YE ZİYARET
Polonya´nın “Kalisz Uygulamalı Bilimler Üniversitesi“ Sağlık Fakültesinden Prof. Dr. Przemyslaw Bilinski ve Öğretim Görevlisi Jolanta Bilinska Muş Alparslan Üniversitesi´ne ziyaret gerçekleştirdi.
MUHTARDAN, ÖĞRENCİLERE KIRTASİYE YARDIMI
MUHTARDAN, ÖĞRENCİLERE KIRTASİYE YARDIMI
1071 Bir Umutta Sen Ol Derneği (BUSODER) Başkanı ve Malazgirt Danişmentgazi Mahallesi Muhtarı Hasan Başaran, Muhtarlığı ziyarete gelen öğrencilere kırtasiye yardımında bulundu.
MŞÜ´DEN "YÖK SANAL LABORATUVAR PROJESİ" AÇIKLAMALARI
MŞÜ´DEN "YÖK SANAL LABORATUVAR PROJESİ" AÇIKLAMALARI
Muş Alparslan Üniversitesi resmi web adresinde "YÖK Sanal Laboratuvar Projesi" hakkında önemli paylaşımlarda bulundu.
MŞÜ´DE “KELAMDAN KALEME” HÜSN-İ HAT SERGİSİ
MŞÜ´DE “KELAMDAN KALEME” HÜSN-İ HAT SERGİSİ
Muş Alparslan Üniversitesi Eğitim Fakültesinde “Kelamdan Kaleme” Hüsn-i Hat Sergisi açıldı.
KPSS ÖNLİSANS SINAVI SONA ERDİ
KPSS ÖNLİSANS SINAVI SONA ERDİ
Kamu kurum ve kuruluşlarına yapılacak olan personel istihdamının karşılanması amacıyla Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezince (ÖSYM) tarafından yapılan, Kamu Personel Seçme Sınavı (KPSS) Ön Lisans oturumu, sona erdi.
KAYAKLI KOŞU OLİMPİK TAKIMI FİNLANDİYA KAMPINDA
KAYAKLI KOŞU OLİMPİK TAKIMI FİNLANDİYA KAMPINDA
Türkiye Kayak Federasyonu Kayaklı Koşu Olimpik Milli Takımı, Çin´in başkenti Pekin´de yapılacak olan 2022 Kış Olimpiyatlarına ilk kamp hazırlığına Muş Alparslan Üniversitesinde başlamıştı.
İLÇE MEM´DEN “ÖĞRENCİ KOÇLUĞU EĞİTİM SEMİNERİ”
İLÇE MEM´DEN “ÖĞRENCİ KOÇLUĞU EĞİTİM SEMİNERİ”
Korkut İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Şehit Kaymakam Muhammed Fatih Safitürk Konferans Salonunda Öğrenci Koçluğu Eğitim Semineri düzenlendi.
“2. ULUSLARARASI MUŞ SEMPOZYUMU” SONA ERDİ
“2. ULUSLARARASI MUŞ SEMPOZYUMU” SONA ERDİ
Muş Alparslan Üniversitesi tarafından düzenlenen “2. Uluslararası Muş Sempozyumu” sona erdi.
 MALAZGİRT´TE BİR İLK: SİGORTA ACENTESİ
MALAZGİRT´TE BİR İLK: SİGORTA ACENTESİ
Malazgirt´te faaliyet gösteren Ateş Otomotiv bünyesinde açılan Ateş Sigortacılık hizmetleri ilçede bir ilki yaşatarak Türkiye´nin en büyük 15 sigorta acentesi olma özelliği ile hizmet vermeye başladı.
CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN´DAN “ATEŞKES” AÇIKLAMALARI
CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN´DAN “ATEŞKES” AÇIKLAMALARI
İstanbul´da basın mensuplarına gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulunan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Libya´da yapılan ateşkes anlaşmasıyla ilgili, “Yapılan ateşkes anlaşması en üst düzeyde bir ateşkes değil. Daha alt düzeyde bunun kalıcılığı ne kadar olur bunu zaman gösterecek” dedi.
AZERBAYCAN KONSOLOSLUĞUNDAN VERİLER
AZERBAYCAN KONSOLOSLUĞUNDAN VERİLER
Muş Valiliği bünyesindeki İl Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü, Azerbaycan başkonsolosluğu tarafından hazırlanan, Azerbaycan´ın son durumu hakkındaki veri ve bilgileri paylaştı.
UYGULAMA YARDIMI BAŞVURU TARİHİ GÜNCELLENDİ
UYGULAMA YARDIMI BAŞVURU TARİHİ GÜNCELLENDİ
2021 Yılı Taşınmaz Kültür Varlıklarına Uygulama Yardımı başvuru tarihleri Muş İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından güncellendi.
TAMP MUŞ, MASABAŞI TATBİKATI GERÇEKLEŞTİRDİ
TAMP MUŞ, MASABAŞI TATBİKATI GERÇEKLEŞTİRDİ
TAMP Muş tatbikatı pandemi nedeniyle AFAD Başkanlığımızın talimatı üzerine bu yıl videokonferans şeklinde gerçekleştirildi.
MUŞ HÜDA PAR´DAN BASIN AÇIKLAMASI
MUŞ HÜDA PAR´DAN BASIN AÇIKLAMASI
Hür Dava (HÜDA PAR) Partisi Muş İl Başkanlığı Cuma namazı sonrası basın açıklaması yaptı.
İŞTEN ÇIKARILAN İŞÇİLER MAHKEMEYİ KAZANDI
İŞTEN ÇIKARILAN İŞÇİLER MAHKEMEYİ KAZANDI
Muş´un Varto İlçesinin eski HDP´li Belediye Başkanı tarafından işten çıkarılan işçiler vermiş oldukları hukuk mücadelesini kazanarak yeniden iş başı yaptı.
BÖLGE METEOROLOJİ MÜDÜRÜNDEN ZİYARET
BÖLGE METEOROLOJİ MÜDÜRÜNDEN ZİYARET
Meteoroloji 14. Bölge Van Müdürü Mehmet Elkatmış, Muş İl Tarım ve Orman Müdürlüğüne nezaket ziyareti gerçekleştirdi.
BAKAN YARDIMCISI ERDİL, BULANIK´TA İNCELEMELERDE BULUNDU
BAKAN YARDIMCISI ERDİL, BULANIK´TA İNCELEMELERDE BULUNDU
İçişleri Bakan Yardımcısı Prof. Dr. Tayyip Sabri Erdil, Muş´a gerçekleştirmiş olduğu ziyaretler kapsamında Muş Valisi Doç. Dr. İlker Günddüzöz´le birlikte, Muş´un Bulanık ilçesine ziyaret gerçekleştirdiler.
EN UYGUN YER: MŞÜ
EN UYGUN YER: MŞÜ
Muş Alparslan Üniversitesi tarafından düzenlenen tarih, siyaset, ekonomi, kültür ve edebiyat konularının ele alınacağı "2. Uluslararası Muş Sempozyumu" başladı. Düzenlenen Sempozyumda Eğitim ve Araştırma Hastanesine de değinildi.
AFAD, 9 YILDA YENİLENEN EKİPMANIYLA GÜVEN VERİYOR
AFAD, 9 YILDA YENİLENEN EKİPMANIYLA GÜVEN VERİYOR
Van´da 23 Ekim 2011´de yaşanan depremden hemen sonra enkaz altında kalanları kurtarmak için harekete geçen Van İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü, 9 yılda teknik ekipmanını yenileyip lojistik imkanlarını geliştirerek olası doğal afetlere en kısa sürede müdahale edebilecek imkanlara kavuştu.
İrtibat Hattımız

İRTİBAT HATTIMIZ:

0436 212 85 35

Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Muş İl Gazetesi
25.06.2020
DOLAR
8.0285
EURO
9.4924
Muş için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
05:40 07:23 12:26 14:52 17:10 18:40
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Herkesin bakmadığı yönden bak dünyaya?

Mevlana
1932 Balkan Antlaşmasının kabulü
1991 Türkmenistan`ın istiklali